सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धविरुद्ध देशव्यापी प्रदर्शन, काठमाडौंमा ९ जनाको मृत्यु

काठमाडौंमा सोमबार हजारौं युवाहरू सडकमा उत्रिएर सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध खारेज गर्न र देशव्यापी भ्रष्टाचार अन्त्य गर्न माग गरेका छन्। प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच भएको हिंसात्मक भिडन्तमा नौ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४२ जना घाइते भएका छन्।

नयाँ बानेश्वरमा भएको झडपमा गोली लागेको एक प्रदर्शनकारीको उपचारका क्रममा सिभिल अस्पतालमा मृत्यु भएको अस्पताल स्रोतले जनाएको छ।

प्रहरीको भनाइअनुसार, फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ह्वाट्सएप र अन्य सामाजिक सञ्जालहरूमा लगाइएको प्रतिबन्धविरुद्ध भएको विशाल आन्दोलन हिंसात्मक बनेपछि प्रहरीले अश्रुग्यास, पानीको फोहरा र रबरका गोली प्रहार गर्नुपरेको थियो।

घाइतेहरूको पहिचान अझै पूर्ण रूपमा पुष्टि भइसकेको छैन।

यसैबीच, झापाको दमकमा प्रदर्शनकारीहरूले दमक चोकबाट नगरपालिका कार्यालयतर्फ र्याली निकालेका थिए। उनीहरूले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पुत्ला दहन गर्दै कार्यालयको गेट तोड्ने प्रयास गरेका थिए। स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार, प्रहरीले बल प्रयोग गर्दा एक प्रदर्शनकारी गम्भीर घाइते भए र केही मोटरसाइकलमा आगजनी भएको छ।

प्रदर्शनकारीहरूले राष्ट्रिय झण्डा बोकेर राष्ट्रिय गान गाएर आन्दोलन सुरु गरेका थिए र त्यसपछि भ्रष्टाचार र सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धविरुद्ध नाराबाजी गरेका थिए।

गत हप्तामात्र सरकारको सात दिने अल्टिमेटमपछि पनि फेसबुक, युट्युब र अन्य प्लेटफर्महरूले नेपालमा दर्ता नगरेपछि सरकारले ती साइटहरू बन्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।

प्रधानमन्त्री ओलीले सोमबारको सार्वजनिक कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै सरकारको निर्णयको बचाउ गरेका थिए। उनले भने, “हामी प्लेटफर्महरूका विरुद्ध होइनौं, तर कानुनको बेवास्ता गर्ने प्रवृत्तिको विरुद्ध छौं। देशको स्वाभिमान बचाउनका लागि यो कदम आवश्यक थियो।”

उनका अनुसार, सरकारले एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि कम्पनीहरूलाई नेपालमा दर्ता भई कर तिर्न र जिम्मेवारी स्वीकार गर्न आग्रह गर्दै आएको थियो, तर उनीहरूले सरकारको आग्रहलाई गम्भीरतापूर्वक लिएनन्।

यसअघि सरकारले प्रभावित कम्पनीहरूलाई नेपालमा सम्पर्क कार्यालय खोल्न, गुनासो अधिकारी तोक्न र कानुन पालना गर्न सात दिनको समय दिएको थियो। यो निर्णय गत वर्ष सर्वोच्च अदालतको आदेशपछि आएको हो।

नेपालले यसअघि पनि टेलिग्राम र टिकटोक जस्ता प्लेटफर्महरूलाई अस्थायी रूपमा बन्द गरेको अनुभव छ। टिकटोकको नौ महिनाको प्रतिबन्ध गत वर्षको अगस्टमा हटाइएको थियो।